شمرون ، شمیران و معرفی محله های شمیران،مذهبی ، علمی ، پزشکی ، آموزشی ، کامپیوتر

چگونه برای اموات قران و دعا بخوانیم

نویسنده :ع.ا نصر
تاریخ:شنبه بیست و ششم آبان 1397-08:13 ب.ظ


  شب‌های جمعه متعلق به اموات است که با زیارت قبور متبرکه، نذری دادن و خیرات برای درگذشتگان، پرداخت صدقه و ... می‌توان هم یادی از آنها کرد و هم برای شادی روح آنها هدایایی را از دنیای مادی برای توشه آخرتشان فرستاد.

پس از مرگ، بر اطرافیان و دیگر مؤمنان اعمالی، چون غسل، کفن، نماز و دفن و واجباتی که از میت قضاء شده، واجب است، انجام شود. اما در کنار آن انجام برخی از اعمال برای اموات مستحب نیز محسوب می‌شود، که از جمله آن‌ها صدقه دادن، دعا کردن و خواندن قرآن است.

خواندن قرآن و دادن صدقه و خیرات برای اموات در بسیاری از روایات از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) وجود دارد که به برخی از آن‌ها در زیر اشاره می‌شود:

۱. از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است: «مردگانتان را که در قبر‌ها آرمیده اند از یاد نبرید. مردگان شما امید احسان شما را دارند. مردگان شما زندانی هستند و به کار‌های نیک شما رغبت دارند. آن‌ها خود، قدرت انجام کاری را ندارند، شما صدقه و دعائی به آن‌ها هدیه کنید.» [۱]

۲. حضرت امام صادق (ع) می‌فرمایند: «مرده به خاطر طلب رحمت و آمرزشی که برای او می‌شود شادمان می‌گردد، همان گونه که زنده بوسیله هدیه‌ای که به او می‌دهند، خوشحال می‌گردد.» [۲]دسته دوم روایاتی است که آثار قرائت قرآن برای اموات را بیان می‌کند؛ مانند این روایت: حضرت امام رضا (ع) فرمودند: «هر کس قبر مؤمنی را زیارت کند و در کنار آن هفت مرتبه إنّا انزلناه بخواند، خداوند او را با صاحب قبر می‌آمرزد. [۳]»

می‎توان گفت: سوره‎های؛ فاتحه، یس، صافات، تبارک، احزاب، آیة الکرسی، هفت مرتبه اناانزلناه ... را می‌توان خواند و ثوابش را به اهل قبور اهداء کرد.

اهل قبور نیازمند به استغفار و طلب رحمت و اهداء ثواب هستند. در همین زمینه امام جعفر صادق(ع) می‎فرمایند: «ثوابی که پس ازمرگ به انسان می‎رسد سه چیز است؛ ۱. صدقه جاریه... ۲. راه و رسم صحیحی که شخص در حال حیات بدان عمل می‎کرد و به گونه‎ای بوده که الگو برای دیگران می‎شد ۳. فرزندی شایسته که برای او طلب مغفرت کند، و موجبات آمرزش پدر را فرهم سازد.» [۴]در جای دیگر می‎فرماید: «همان گونه که زندگان با هدایا، شاد می‎شوند اهل قبور و برزخیان نیز با ترحم و استغفار که نسبت به آنان می‎شود؛ شاد می‎گردند.» [۵]بنابر این اهداء ثواب و طلب مغفرت برای اهل قبور نافع است و از طریق اهل بیت (ع) توصیه شده است.

اعمال شب اول قبر
خواندن سوره‎هایی از قرآن در حالت احتضار مانند سوره‎های؛ یس، صافات، احزاب، آیة الکرسی، آیه ۵۴ سوره اعراف، و سه آیه آخر سوره بقره در روایات توصیه شده است. [۶]
همچنین در شب اول قبر؛ مستحب است دو رکعت نماز وحشت خوانده شود که در رکعت اول بعد از سوره حمد، یک مرتبه آیة الکرسی و در رکعت دوم، بعد از سوره «حمد»، ۱۰ مرتبه سوره «انا انزلنا» خوانده شود.

امام صادق (ع) فرمودند: سوره «تبارک» بالای سر قبر میت خوانده شود تا موجب رفع عذاب قبر از او گردد. [۷] مرحوم نوری در مستدرک الوسائل باب اموات، از سید بن طاوس در مصباح الزائد نقل کرده و فرمود: طریق زیارت میت این است که رو به قبله و دست بر قبر نهاده و بگو: «اللّهم ارحم غربته وصل وَحْدَته... ثمَّ اقر "أنا انزلناه فی لیلة القدر" سبع مرّات» پروردگارا! بر غربت او ترحم نما و تنهایی او را به مقام جمع خودت ارتباط بده و موجبات انس را بر وحشت او قرار بده و ترس او را تبدیل به ایمنی گردان و از رحمت خود برای او رحمتی بفرست که از رحمت غیر تو بی‎نیاز گردد و او را به کسی که او دوست داشت و در تحت ولایت او (ائمه اطهار ـ. علیهم السّلام ـ.) بود؛ ملحق گردان! و سپس سوره مبارکه «انا انزلناه» راهفت مرتبه بخوان. [۸]در نتیجه می‎توان گفت: سوره‎های؛ فاتحه، یس، صافات، تبارک، احزاب، آیة الکرسی، هفت مرتبه اناانزلناه... را می‌توان خواند و ثوابش را به اهل قبور اهداء کرد.

حکم دریافت پول برای خواندن قرآن
افرادی که به سفارش دیگران ختم قرآن برای اموات می‌کنند و از این بابت پول دریافت می‌کنند، آیا این عمل شرعاً صحیح است؟ آیا صرف قرائت قرآن و به این صورت که هر دو روز یک ختم قرآن بکنند اشکالی ندارد؟

دریافت پول و مزد بابت خواندن قرآن اشکالی ندارد [۹]و به تلاوت و قرائت قرآن در روایات فراوان سفارش شده است.

تلاوت قرآن غیر از این که برای قاری بسیار ارزش و ثواب دارد برای پدر و مادر و معلم او نیز مؤثر است. پیامبر (ص) فرمود: "هرگاه معلم به دانش آموز بسم الله الرحمن الرحیم بیآموزد خداوند برای او و پدر و مادر و معلمش برائت از آتش جهنم را امضا می‌کند. " [۱۰] امام صادق (عل) فرمود: "پیامبر (ص) در وصیتش به امام علی (ع) فرمود) فرمود: "شروع به قرآن و ختم آن و شروع