شمرون ، شمیران و معرفی محله های شمیران،مذهبی ، علمی ، پزشکی ، آموزشی ، کامپیوتر

سیر تاریخی بارگاه حضرت امام رضا(ع)

نویسنده :ع.ا نصر
تاریخ:شنبه بیست و سوم دی 1391-07:19 ق.ظ


حضرت امام علی بن موسی الرضا(ع) در سال 148 هجری قمری در شهر مدینه دیده به جهان گشودند و در سال 183 هجری قمری با شهادت پدر بزرگوارشان به منصب امامت نائل شدند. مأمون برای رسیدن به اهداف و نیات شوم خود‌، در سال 200 هجری قمری، ایشان و تعدادی از علویان را مجبور به ترک مدینه و هجرت به سوی خراسان کرد.

 
کمتر از سه سال بعد از ورود حضرت به خراسان‌، مأمون به گمان خام دسترسی به پیروزی نهایی، آن امام را با سم به شهادت رساند. با شهادت حضرت امام رضا (ع) و دفن ایشان در «مشهدالرضا»،از سال 203 هجری قمری‌ تا دوره‌ی دیلمیان نشانه‌ای از تجدیدبنای حرم در دست نیست‌ تا اینکه «سبکتین» پادشاه متعصب غزنوی که در سال‌های387 تا 366 قمری در منطقه حکمرانی می‌کرد،حرم مطهرامام رضا (ع) را ویران و زیارت آن حضرت را ممنوع کرد.

 
در سال 400 هجری قمری،«ابوبکر شهمرد» به دستور سلطان محمود غزنوی بنای بقعه را بار دیگر بازسازی کرد و در روزگار سلطان سنجر سلجوقی پس از مرمت بنا،گنبدی با آجرهای زرد رنگ بر روی بقعه‌ حرم مطهر بنا کرد. پس از مدتی گنبد را با کاشی‌های نفیس مزین و مناره‌ای کنار آن ساخت.

 
در زمان «غازان خان» و سپس «سلطان محمد خدابنده الجایتو»، در فاصله‌ی سال‌های 716-703 قمری در تعمیر و تزئین حرم مطهر کوشش‌هایی صورت گرفت.

 
سنگ قبر مطهر امام رضا (ع)، دو بار تغییر کرد. نخستین سنگ مزار حضرت که مربوط به سال 516 هجری قمری است،40 سانتی متر طول‌، 30 سانتیمتر عرض و شش سانتی متر قطر داشت و دارای کتیبه‌ای محرابی شکل به خط کوفی شکسته است که اکنون در موزه نگهداری می‌شود.

 
در سال 1379 قمری دومین سنگ که از جنس مرمر سفید و آهکی بود نصب شده و سومین سنگ که سنگ کنونی مزار آن حضرت است، در سال 1379 هجری شمسی نصب شده است و بر سطح سنگ‌ القاب امام رضا (ع)، تاریخ ولادت و شهادت حضرت و اطراف سنگ، دو بیت که آن حضرت به قصیده‌ی دعبل اضافه کردند، حک شده است و نیز به آیاتی از قرآن مجید زینت یافته است.

 
به روایت تاریخ، بر مرقد مطهر امام هشتم (ع)، علاوه بر سنگ قبر‌، صندوقی نیز تعبیه شده بود. قدمت نخستین صندوقی که بر مزار حضرت قرار گرفت‌ به اوایل قرن ششم برمی‌گردد. این صندوق مربوط به انوشیروان زرتشتی از اهالی اصفهان است که در پی مشاهده‌ی کرامتی از آن امام مسلمان شد و در سال 500 هجری قمری صندوق چوبی با روکش نقره بر مرقد مطهر حضرت نصب کرد.

 
دومین صندوق،صندوقی چوبی با روکش و میخ‌های طلا‌،معروف به صندوق عباسی بود که در سال 1022 هجری قمری بر روی مرقد نصب شد. این صندوق دارای تزئینات هنری و گران‌بهایی بود که پس از سال‌ها به علت متلاشی شدن ارکان و پایه‌های آن،از روی مضجع شریف در سال 1311 هجری قمری برداشته شد و سومین صندوق،صندوقی سنگی از سنگ مرمر معدن شاندیز، با رنگ سبز لیمویی است که «حاج حسین حجارباشی زنجانی» در سال 1311 شمسی آن را تهیه کرد و بر روی مرقد منور امام نصب کرد. این صندوق سنگی که عنوان سنگ قبر را داشت تا سال 1379 هجری شمسی درون ضریح چهارم جای داشت که در آن سال و زمان تعویض ضریح چهارم برداشته شد و سنگ قبر جدیدی به جای آن درون ضریح پنجم جای گرفت.

 
اما ضریح‌ مرقد مطهر اما هشتم شیعیان جهان که شبکه‌ای محیط بر صندوق و قبر مطهر را شامل می‌شود،بنا بر شواهد تاریخی،نصب آن،از دوره صفویه بوده است و سابقه آن تا قبل از این دوره تاریخی مشخص نیست و از آن دوره تاکنون پنج بار تغییر کرده است.

 
ضریح نخست حرم مطهر، ضریحی چوبی، طلا و نقره‌کوب بود که در زمان شاه طهماسب صفوی در سال 957 هجری قمری ساخته و بر روی صندوق مرقد نصب شده بود. این ضریح اکنون داخل موزه‌ی مرکزی آستان قدس نگهداری می‌شود.

 
ضریح دوم، ضریح فولادی مرصح معروف به «ضریح نگین نشان» است که در سال 1160 هجری قمری ساخته شد. واقف آن شاهرخ میرزا (فرزند رضا قلی میرزا) نوه‌ نادرشاه افشار بود.

 
ضریح سوم، ضریح فولادی ساده‌ای بود که در عصر فتحعلی شاه قاجار در سال 1238هجری شمسی روی ضریح دوم جای گرفت که آن نیز در موزه‌ی مرکزی آستان قدس نگهداری می‌شود.

 
ضریح معروف به «شیر و شکر» چهارمین ضریح حرم مطهر امام رضا (ع) بود که در سال 1338 هجری شمسی پس از برداشتن ضریح سوم و انتقال آن به موزه‌، روی ضریح نگین نشان (ضریح دوم) نصب شد. قسمت بالای ضریح به دو سوره‌ی «یس» و «انسان» تزئین یافته است و اکنون نیز در موزه‌ی مرکزی آستان قدس نگهداری می‌شود.

 
اما پس از گذشت نیم قرن از عمر ضریح چهارم،‌ به علت فرسودگی و سائیدگی شبکه‌های اطراف و روکش‌های طلا و نقره‌ای ضریح،‌ در سال 1372شمسی طراحی ضریح پنجم توسط استاد محمود فرشچیان آغاز شد و کار ساخت آن هفت سال طول کشید. همچنین دو سوره مبارکه‌ی «یس» و «انسان» به خط ثلث با طلا و نقره دور خارجی ضریح را مزین کرده است. در چهار طرف این ضریح 14 دهانه (به نشانه 14 معصوم)، گلهای آفتاب‌گردان(به نشانه شمس‌الشموس)، گلهای هشت‌پر (به نام هشتمین امام) و گلهای پنج پر(به نشانه‌ی پنج تن آل عبا) طراحی شده است.

 
با گسترش حرم مطهر و ایجاد چند شبستان در حرم، در روز 21 دی ماه 1379، ضریح چهارم به علت فرسودگی به داخل خزانه حضرت انتقال یافت و ضریح «نگین نشان» به علت وقفی بودنش به طبقه تحتانی (سرداب) انتقال داده شد و ضریح پنجم در طبقه‌ی فوقانی به موازات ضریح دوم نصب شد. در روز 16 اسفندماه 1379 و هم زمان با عید سعید قربان، کار نصب ضریح جدید با حضور مقام معظم رهبری پایان یافت.

 
گنبد منور حضرت ثامن‌الحجج نیز دارای دو پوشش است: پوشش اول آن،‌ سقف حرم است که به صورت مقعر و مقرنس بوده و به آن قبه گفته می‌شود. پوشش دوم که بر فراز قبه قرار دارد، همان گنبد طلا است. برای نخستین بار «شرف الدین ابوطاهر قمی»، وزیر سلطان سنجر سلجوقی در قرن ششم دستور ساخت گنبد را در بالای حرم مطهر صادر کرد.

 
نمای گنبد در آغاز ساخت‌، آجر زرد رنگ و سپس کاشی نفیس سنجری بود. تا این‌که در سال 932هجری قمری در زمان شاه طهماسب صفوی گنبد مطهر طلا کاری شد. بعد از حمله و غارت ازبکان‌، مجددا در زمان شاه عباس صفوی در سال 1010 هجری قمری روی گنبد طلاکاری شد که این اتفاق در کتیبه‌ی دور گنبد نیز اشاره شده است. اما بعد از زلزله‌ی سال 1084 قمری در زمان شاه سلیمان صفوی، در سال 1086 هجری قمری دوباره تعمیر شد.

 
اما در سال 1291 شمسی روس‌های تزار،‌مسجد گوهر شاد و گنبد‌ طلا کاری شده را به توپ بستند و به همین دلیل در عصر پهلوی برای چندمین بار مرمت شد. در سال 1358 شمسی نیز خشت‌های قدیمی که به علت کمی ضخامت و گذشت زمان و تاثیر حوادث طبیعی سابیده و بدنما شده بود‌، برچیده شد و خشت‌هایی از ورقه‌های مسی با روکش طلا به روش الکترولیت به ضخامت چهل برابر قبل جایگزین آن شد.

 
به گزارش ایسنا، بعد از بقعه‌ نورانی حضرت، یکی از کهن‌ترین اماکن حرم مطهر‌، مسجد «بالاسر» است که در سال 425 هجری قمری یعنی حدود 1000 سال پیش در عهد غزنویان در غرب حرم مطهر ساخته شد.

 
مسجد گوهرشاد،یکی دیگر از بناهای باشکوه عهد تیموری در اوایل قرن نهم هجری قمری است که در جنوب حرم مطهر قرار دارد‌. این مسجد با چهار ایوان و هفت شبستان به دستور بانو گوهرشاد‌ همسر میرزا شاهرخ تیموری‌ و توسط معمار معروف ایرانی «قوام‌الدین شیرازی» در سال 821 هجری قمری ساخته شد.

 
صحن «انقلاب اسلامی» نیز نخستین و قدیمی‌ترین صحنی است که در قسمت شمال حرم مطهر بنا شده است،این صحن در ضلع جنوبی صحن کهنه و مقابل ایوان طلا در عهد سلطان حسین بایقرا در اواخر دوره‌ی تیموریان ساخته شده است و در عهد شاه عباس کبیر ضلع‌های شمالی‌، شرقی و غربی آن احداث و تکمیل شد و در دوره‌ پادشاهان صفوی، افشار و قاجار گسترش یافت.

 
در این صحن چهار ایوان وجود دارد:ایوان جنوبی صحن‌ معروف به ایوان طلا که به دستور «امیرعلی شیرنوایی» وزیر «سلطان حسین بایقرا» در سال 872 هجری قمری ساخته شد و چون بدنه ایوان در زمان نادرشاه در سال 1148 قمری با خشت‌های طلا‌،طلا کاری شده، به «ایوان نادری» نیز معروف است.

 
ایوان شمالی(عباسی) نیز در سال 1021 قمری ساخته شد.

 
بر فراز ایوان غربی (ایوان ساعت) ساخته شده است و ساعت بزرگی بر روی آن قرار دارد که در سال‌های 1336 شمسی نصب شد. چهارمین ایوان نیز ایوان شرقی (نقاره) است.

 
اما مراسم «نقاره‌زنی» که در دربار سلاطین و حکام زمان‌های پیش از اسلام و بعد از اسلام علاوه بر این که نوعی عظمت محسوب می‌شده، برای آگاهی و اعلام عمومی نیز مرسوم بوده است، همان ‌نواختن طبل و دهل است و در حرم مطهر رضوی نیز از اواسط قرن نهم هجری توسط مرزا ابوالقاسم بابر(نوه گوهرشاد خاتون) در سال 860 هجری قمری مرسوم شد. هرچند در سال‌های 1312 تا 1320 شمسی به دستور رضاخان، نقاره‌زنی تعطیل شد اما پس از سال 1320 تاکنون صدای نقاره بازهم دقایقی قبل از طلوع و غروب آفتاب توسط هفت نفر که سه نفر بر طبل و چهار نفر بر شیپورها می‌دمند،در صحن حرم مطهر می‌پیچد.

 
نقاره در ایام شهادت ائمه (ع)،سوگواری‌ و ماه‌های محرم و صفر به خاطر حفظ احترام ائمه(ع) نواخته نمی‌شود ولی در اعیاد مذهبی (شب و صبح عید) و تولد ائمه(ع)،نقاره شادمانی چندین نوبت نواخته می‌شود. همچنین در سحرهای ماه رمضان حدود یک ساعت قبل از اذان صبح نواخته می‌شود. ساختمان نقاره نیز در ایوان شرقی صحن «انقلاب اسلامی» و به نام «ایوان نقاره» در عصر شاه عباس صفوی ساخته شد و پس از آن ساختمان نقارخانه بر بالای آن بنا شد. نقاره‌خانه دارای دو طبقه است. طبقه زیرین آن محل نگهداری طبل‌ها، شیپورها و لوازم دیگر است و در طبقه‌ بالایی، نقاره‌زنان مستقر می‌شوند.

 
و سقاخانه‌ی حرم مطهر که در صحنه انقلاب وجود دارد به سقاخانه‌ اسماعیل طلا معروف است. سنگاب این سقاخانه از سنگ مرمر یک پارچه با ظرفیت 1130 لیتر است که به دستور نادرشاه از هرات افغانستان برای آب شرب آورده شده است. در همان زمان شخصی به نام «اسماعیل بنایی» هشت ضلعی با ستون‌های مرمر بر فراز سقاخانه احداث کرد و سقف آن را با خشت‌های طلا آراست، به همین دلیل به سقاخانه‌ی «اسماعیل طلا» معروف شد.

 
در دوره قاجار صحن آزادی واقع در شرق حرم مطهر و در پایین پای مبارک حضرت، ساخته شد. توسعه حرم مطهر بعد از پیروزی انقلاب اسلامی رشد چمشگیری یافت و با ساخت صحن‌های جمهوری اسلامی، قدس‌،جامع رضوی‌،غدیر کوثر و هدایت هنوز ادامه دارد.






منبع:جهان



http://canadianopharmacy.com/
پنجشنبه دهم مرداد 1398 12:22 ب.ظ

Nicely put. With thanks.
northwest pharmacies pharmacy canada 24 pharmacy canada is trust pharmacy in canada legitimate trust pharmacy of canada canadian medications, liraglutide buy viagra 25mg canada online pharmacies for men canadian prescriptions online canada online pharmacy
http://contmillri.strikingly.com/
دوشنبه سوم تیر 1398 10:04 ق.ظ

With thanks. I appreciate this!
cialis generique cialis side effects cialis 20 mg effectiveness pastillas cialis y alcoho cialis 100mg suppliers cialis cipla best buy cialis super kamagra sublingual cialis online american pharmacy cialis cialis 5 mg effetti collateral
http://deslidi.strikingly.com/
یکشنبه دوم تیر 1398 06:05 ب.ظ

Incredible loads of terrific knowledge!
prices for cialis 50mg where cheapest cialis cialis for bph pastillas cialis y alcoho order cialis from india wow look it cialis mexico brand cialis nl generic cialis with dapoxetine 5 mg cialis coupon printable wow cialis 20
Generic cialis
یکشنبه دوم تیر 1398 03:30 ق.ظ

Incredible tons of very good material!
tesco price cialis warnings for cialis we choice cialis uk acquisto online cialis online prescriptions cialis purchase once a day cialis cialis generic tadalafil buy cialis tablets callus buying brand cialis online
Buy cialis online
شنبه یکم تیر 1398 10:24 ق.ظ

Cheers. Good stuff.
cialis generique cialis official site cialis from canada weblink price cialis cialis vs viagra legalidad de comprar cialis if a woman takes a mans cialis we choice free trial of cialis buy generic cialis cialis online napol
http://terbbider.strikingly.com/
جمعه سی و یکم خرداد 1398 06:21 ب.ظ

Truly all kinds of good tips.
cialis baratos compran uk cialis dosage recommendations cialis dosage amounts where do you buy cialis prezzo di cialis in bulgaria cialis savings card female cialis no prescription prezzo cialis a buon mercato cialis bula cialis from canada
Cialis prices
جمعه سی و یکم خرداد 1398 02:49 ق.ظ

You said it nicely.!
5 mg cialis coupon printable cialis generic tadalafil buy cialis tablets australia brand cialis nl we use it cialis online store viagra cialis levitra tarif cialis france online prescriptions cialis cialis generique 5 mg try it no rx cialis
http://dsomunen.strikingly.com/
پنجشنبه سی ام خرداد 1398 06:36 ق.ظ

You actually mentioned this very well.
cialis tablets for sale click here to buy cialis cialis kamagra levitra acheter du cialis a geneve tadalafil generic cialis coupon miglior cialis generico cialis para que sirve compare prices cialis uk cialis australian price
http://meicacarp.strikingly.com/
چهارشنبه بیست و نهم خرداد 1398 03:44 ب.ظ

You have made the point!
weblink price cialis cialis 5 mg buy cialis uk achat cialis en europe cialis 5 mg schweiz how does cialis work cialis for sale in europa prices for cialis 50mg click here cialis daily uk cialis from canada
http://greatalin.strikingly.com/
سه شنبه بیست و هشتم خرداد 1398 11:15 ب.ظ

Kudos. A good amount of data!

when will generic cialis be available cialis tadalafil online only now cialis 20 mg cialis great britain cialis australian price cialis alternative buying cialis in colombia cialis tablets buy cialis online cheapest cialis 20 mg best price
Cialis 20 mg
سه شنبه بیست و هشتم خرداد 1398 12:41 ق.ظ

You actually said this really well!
low cost cialis 20mg cialis usa cost prix de cialis cialis reviews cilas cialis dose 30mg cuanto cuesta cialis yaho costo in farmacia cialis enter site 20 mg cialis cost where to buy cialis in ontario
http://coquadgent.strikingly.com/
دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1398 09:54 ق.ظ

Kudos! Valuable stuff.
only now cialis 20 mg dosagem ideal cialis acheter du cialis a geneve cialis soft tabs for sale cialis generic tadalafil buy cialis 5 mg funziona tesco price cialis side effects of cialis cost of cialis cvs cialis professional from usa
http://tinyros.strikingly.com/
یکشنبه بیست و ششم خرداد 1398 05:48 ق.ظ

With thanks. I enjoy this!
cialis coupons deutschland cialis online what is cialis import cialis cialis daily dose generic cialis rezeptfrei calis price cialis per pill how do cialis pills work cialis canadian drugs
Cialis generic
جمعه بیست و چهارم خرداد 1398 11:29 ق.ظ

You actually suggested it very well.
cialis 50 mg soft tab cialis lilly tadalafi cialis dosage amounts cialis generico postepay achat cialis en suisse cialis 30 day trial coupon i recommend cialis generico safe dosage for cialis cialis en 24 hora cialis lilly tadalafi
Buy cialis online
پنجشنبه بیست و سوم خرداد 1398 08:53 ب.ظ

You actually said that very well!
comprar cialis navarr cialis prezzo di mercato cialis wir preise cialis 20mg prix en pharmacie cialis for sale in europa link for you cialis price cialis generico online online prescriptions cialis cialis generico en mexico effetti del cialis
how much cialis
پنجشنبه بیست و سوم خرداد 1398 07:57 ق.ظ

Incredible many of great material.
cialis coupons prix de cialis where cheapest cialis overnight cialis tadalafil ou trouver cialis sur le net cialis 20 mg effectiveness cialis reviews cialis canada cialis 100 mg 30 tablet cialis vs viagra
http://cialisvie.com/
دوشنبه بیستم خرداد 1398 01:38 ب.ظ

Helpful information. Regards!
cialis generico postepay cialis purchasing cialis italia gratis buying brand cialis online acquistare cialis internet viagra vs cialis free generic cialis cialis 5mg billiger online cialis side effects for cialis
http://cialisvie.com/
یکشنبه نوزدهم خرداد 1398 07:33 ق.ظ

Nicely put. Thanks!
tadalafilo we choice cialis uk cialis dose 30mg cialis y deporte cialis online holland cost of cialis cvs cialis online cialis 100 mg 30 tablet cheap cialis free generic cialis
cialisvie.com
شنبه هجدهم خرداد 1398 02:41 ق.ظ

You definitely made the point.
try it no rx cialis cialis from canada cialis generico online we like it cialis price cialis 20mg preis cf cialis dosage amounts cialis farmacias guadalajara cialis 30 day trial coupon generic cialis soft gels cialis coupons
http://ukcanadianpharmacy.com/
جمعه بیست و سوم فروردین 1398 04:28 ب.ظ

Thanks, Numerous knowledge!

top rated canadian pharmacies online canadian rxlist Canadian Pharmacy USA online pharmacies mexico reputable canadian prescriptions online trust pharmacy canadian global pharmacy canada most reliable canadian pharmacies online pharmacy canada canadian online pharmacies legitimate
http://ukcanadianpharmacy.com/
پنجشنبه بیست و دوم فروردین 1398 02:48 ق.ظ

Nicely put. Kudos!
north west pharmacy canada buy vistagra online safe canada online pharmacies for men pharmacy near me drugs for sale in canada canada online pharmacies buy viagra usa canadian pharmacy viagra brand buy viagra usa drugs for sale usa
buy cialis uk
جمعه شانزدهم آذر 1397 05:03 ق.ظ

Amazing loads of awesome tips.
interactions for cialis buy original cialis brand cialis nl generico cialis mexico safe dosage for cialis cialis 5 mg para diabeticos we use it cialis online store i recommend cialis generico cialis manufacturer coupon cialis 5 mg buy
buy cialis with no prescription
پنجشنبه پانزدهم آذر 1397 09:48 ق.ظ

Kudos. I value it!
cialis prezzo di mercato interactions for cialis cialis preise schweiz buying brand cialis online generic cialis levitra cialis generic tadalafil buy how to buy cialis online usa tarif cialis france tadalafil 10 mg cialis from canada
Buy generic cialis
چهارشنبه چهاردهم آذر 1397 01:54 ب.ظ

Thank you, A lot of facts!

cialis tadalafil online cost of cialis per pill side effects of cialis cialis online napol generic cialis pill online order cialis from india cialis coupons viagra vs cialis generic low dose cialis sialis
Online cialis
چهارشنبه چهاردهم آذر 1397 02:26 ق.ظ

Wow a lot of terrific advice!
generico cialis mexico cialis 5mg prix cialis taglich generic for cialis bulk cialis dosagem ideal cialis can i take cialis and ecstasy warnings for cialis legalidad de comprar cialis cialis 30 day trial coupon
Cialis 20 mg
سه شنبه سیزدهم آذر 1397 03:24 ب.ظ

Regards, An abundance of information.

cialis online holland we recommend cheapest cialis we recommend cialis best buy cialis pills in singapore walgreens price for cialis cialis savings card cialis 30 day trial coupon cialis for daily use cialis super acti comprar cialis navarr
buy cialis online us pharmacy
سه شنبه سیزدهم آذر 1397 04:01 ق.ظ

Amazing loads of beneficial advice!
cialis online generic low dose cialis cialis prices only now cialis 20 mg weblink price cialis cialis qualitat buying cialis on internet canadian discount cialis 200 cialis coupon generic cialis in vietnam
buy cialis online safely
دوشنبه دوازدهم آذر 1397 02:55 ب.ظ

Thank you, I appreciate it.
cialis bula non 5 mg cialis generici cialis generika in deutschland kaufen look here cialis order on line cialis 5 mg scheda tecnica low dose cialis blood pressure cialis patent expiration cialis from canada cialis price in bangalore where cheapest cialis
Buy cialis
دوشنبه دوازدهم آذر 1397 03:44 ق.ظ

Regards! Wonderful information.
cialis et insomni discount cialis cheap cialis enter site very cheap cialis tesco price cialis cialis prices in england ou acheter du cialis pas cher buy name brand cialis on line prices on cialis 10 mg generic cialis soft gels
Cialis prices
یکشنبه یازدهم آذر 1397 03:11 ب.ظ

Helpful information. With thanks!
safe site to buy cialis online legalidad de comprar cialis 5 mg cialis coupon printable cialis for sale cialis daily reviews price cialis best generic cialis in vietnam cialis pas cher paris 5 mg cialis pharmacie en ligne walgreens price for cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو