شمرون ، شمیران و معرفی محله های شمیران،مذهبی ، علمی ، پزشکی ، آموزشی ، کامپیوتر

حصارک شمیران و مراد آباد

نویسنده :ع.ا نصر
تاریخ:سه شنبه دوازدهم مرداد 1395-07:18 ق.ظ



محله­ ی حصارک در شمال منطقه ­ی 5 شهرداری و شمال شهر تهران قرار دارد. این محله از شمال به دامنه ­های البرز و آبریز کوه­های امام­زاده داوود و کیگا و سولقان می­رسد. در شرق با محله­ ی مرادآباد همسایه است ولی دارای مرز مشخصی نمی­باشد. در غرب، رودخانه­ های وسک و حصارک، این محله را از شهران شمالی جدا می­کنند و در جنوب بلوار سیمون بولیوار در حد فاصل حصارک و جنت ­آباد شمالی قرار گرفته است.

 در جلد اول جغرافیای تاریخی شمیران از دو حصارک یاد شده است، یکی حصارک تجریش و یکی حصارک کن(ستوده، 1371). آقای مرتضی حصارکی دبیر شورایاری و از اهالی قدیمی محله در ادامه معتقدند که محله ­ی حصارک فعلی همان حصارک کن قدیم می­باشد(حصارکی، مهر 1388). در این راستا در جغرافیای تاریخی شمیران راجع به حصارک کن می­توان ملاحه نمود که: حصارک کن متصل به اراضی کن است. از شمال به رشته کوه­های توچال، از جنوب به جاده­ی قدیمی کن به تجریش، از شرق به مرادآباد و از غرب به زمین­های کن[محدود است] و تا تجریش در حدود 18 کیلومتر فاصله دارد. در این ده، غلات، انار، انجیر، گیلاس، هلو، آلبالو، گردو و توت به عمل می­آید و از انواع صیفی، توت فرنگی بهتر و بیشتر عمل می­آورند.

 قنات­های این ده: قنات سر قبرستان، قنات حسینیه و قناتِباغِ نو است و از آب دره­ی دو چناران نیز استفاده می­کنند. دو سهم از نه سهم اراضی و باغات وقف حضرت سیدالشهدا علیه السلام است و هفت سهم آن متعلق به آقایان و 
خانم­های لاجوردزاده، حاج حسن اردبیلی، حاجیه ساره خانم، ملاهادی و حاجیه توران بلورچی است. یک دانگ و نیم از کل ده متعلق به حاج رحیم طرشتی و یک دانگ و ربع متعلق به آقای مقدم است. در محوطه­ی پشت، قسمت غرب ده، اخیراً کارخانه کنسرو سازی ساخته شده است که سهام آن متعلق به آقایان مینو، رجبعلی بلورچی و طباطبایی است(ستوده، 359:1371).

 اطلاعاتی که در ادامه بدان­ها اشاره خواهد شد، از مصاحبه با اعضای شورایاری و معتمدین محله­ ی حصارک در مهرماه 1388 به دست آمده است. شایان ذکر است که در این جلسه آقای مرتضی حصارکی دبیر شورایاری محله این اطلاعات را بیان و مابقی اعضاء آن­ها را تایید ­نمودند.

  در این راستا ایشان در خصوص مکان اصلی شکل­گیری محله معتقد بودند که، مکان اصلی شکل­گیری حصارک، حول یک چشمه قرار داشته است، در واقع اگر بخواهیم ساختمان کالبدی و یا فرآیند شکل­گیری هسته­ی مرکزی روستا را بررسی نماییم به این چشمهخواهیم رسید. علت نام­گذاری منطقه به حصارک نیز آن است که مردم از کوه و دشت این محله به عنوان چراگاه دام­های خود استفاده می­نموده­اند و چشمه­ ی مذکور، آبشخور این حیوانات بوده است. اندک­اندک اطراف این چشمه توسط آن افراد حصارهایی زده شد و دام­های خود را در حصارهایی که بنا نمودند، نگه­داری می­کردند. هر مالدار(دام­دار) یک آغل یا حصار جدا داشت و آنجا حصار حصار شد و به آن منطقه حصارک گفتند. از آن پس کم کم خانواده­ها از مناطق اطراف حصارک به آن­جا آمده و حول این چشمه خانه­ سازی کردند، در واقع قدیمی­ترین مکان حصارک همین خانه­ های اطراف چشمه می­باشد. این چشمه که اکنون خشک گردیده، در حیاط مسجدجامع حصارک واقع گردیده است. در ادامه نیز می­توان گفت اهالی بعد از استقرار در اطراف این چشمه، اقدام به حفر قنات کرده و روستا اندک ­اندک توسعه یافت. مسجد جامع نیز در حال حاضر، در میدان توحید، خیابان توحید قرار دارد. در خصوص قدمت روستا می­توان چنین اظهار داشت که عمر روستا به بیش از 500 سال می­رسد و با توجه به سن درختان قدیمی احتمال دارد که قدمت روستا به 700 سال نیز برسد. گذران زندگی افراد ساکن در این محله که به روستای حصارک معروف بوده از کوه تأمین می­شده است. از اموری مانند جارو سازی، تهیه بته برای سوخت شهری­ها، ذخیره یخ برای تابستان و گوسفندداری و فروش شیرخشت.

 در کل می­توان وجود آب در این محله به صورت چشمه را دلیل اصلی مهاجرت مردم و توسعه­ ی این محله و حتی منطقه به عنوان سکونت­گاه دانست. قنات­هایی که به مرور زمان در این محله حفر گردید و 2 استخری که در این منطقه وجود داشته است و نیز حاصل­خیز بودن زمین­های محله نیز از سوی دیگر موجبات ظهور باغ­داری و رشد محله و منطقه را فراهم آوردند.

  خود را وقف نمود و آن زمین تبدیل به مسجد محله گردید.
 حصارک قدیم مساحت متفاوتی نسبت به امروزش داشته است. در بیانی دیگر می­توان گفت که از حسن­ آباد(آیت ا... کاشانی) و تا بالای چهار باغ جزء حصارک تلقی می­گردیده است.

 از دیگر مالکان بزرگ این منطقه می­توان به خانواده­ ی طرشتی­ها اشاره نمود که باغ­دار و زمین­دار بوده­اند. رجبعلی بلورچی که همین الان هم در حصارک کلی باغ و زمین دارد و فرزندانش مالک آن­ها هستند و دیگرانی چون مقدم، حاج حسن قدس و لاجوردی که از اربابان این منطقه بوده­اند، از دیگر مالکان این محله بوده­اند.

 50 سال پیش در حصارک آقای بلورچی کارخانه­ی ویتا را افتتاح نمودند که بعد از 15 سال به خارج از شهر منتقل گردید. این کارخانه درون باغ آقای بلورچی قرار داشت که ساختمان آن به صورت متروکه همچنان وجود دارد و به آن باغک می­گویند. محصول این کارخانه کمپوت و کنسرو بود که احتمالاً با توجه به باغ­های میوه­ی اطراف، تصمیم به تأسیس کارخانه و تولید این قسم محصولات گرفته شده بود. در بدو تأسیس کارخانه تا سال­هایی که در این مکان قرار داشت، کارگرانش را حصارکی­ها تامین می­نمودند.

ساکنان اولیه اکثراً به صورت خانوار بودند و گوسفندداری، گاوداری و دامپروری عمده­ترین شغل این اهالی تلقی می­گردید و بعد از آن باغداری و کشاورزی شغل برخی دیگر از اهالی را به خود اختصاص می­داد و در نهایت نیز برخی، کارگر بودند.

 ساکنان این محله از اطراف، یعنی کن، کیگا، برقون، طالقان و ... به این مکان آمده بودند. از کدخداهای این محله نیز کدخدا نوروز، کدخدا ابوالقاسم، کدخدا روح ا... قابل ذکر خواهند بود.

 آب و هوای خنک و ییلاقی بودن حصارک نیز موجب شد مالکان بزرگ زمین­ها را خریداری نموده و به شکل­گیری نظام ارباب ـ رعیتی در محله مدد رسانند. مابقی اهالی نیز همان­طور که در بالا اشاره شد، دام­دار بودند، جارو کاشته و خشت می­فروختند.

 در نهایت نیز از افراد تأثیر گذار در تاریخ محله نیز می­توان به آقای مهدوی هادوی دادستان اول انقلاب یاد کرد که از خیرین و کسانی بودند که برای تأمین آب شرب منطقه و دادن وام بلاعوض تلاش بسیار کرده و مبلغ زیادی پرداخت نمودند(حصارکی، مهر 1388).
گویش شمیرانی در حصارک هنوز رایجه.


مراد آباد شمیران

در کتاب گزیده ­ی تاریخ تهران، مرادآباد این­گونه معرفی شده است:

ده کوچکی است با  سکنه 65 نفر . مزرعه­ ی خاک لاری جزء این ده است. کتاب اسامی دهات کشور، مرادآباد را به حساب شهران برده است ولی فرهنگ جغرافیایی ایران به حساب "کن" گذارده(حسینی ­بلاغی، 158:1386). در جلد اول جغرافیای تاریخی شمیران نیز مرز شرقی حصارک، مرادآباد معرفی شده است(ستوده، 1371). هم­چنین در جلد سوم کتاب تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران، نام مرادآباد را با 82 نفر جمعیت در سال 55، در فهرست آبادی­ های محدوده ­ی طرح 25 ساله معرفی می­کند(تکمیل همایون، 1379).

اطلاعاتی که در ادامه بدان­ها اشاره خواهد شد از مصاحبه با اعضای شورایاری و معتمدین محله­ ی مرادآباد در آذر ماه سال 1388 نشات گرفته است.

این معتمدین معتقدند که مرادآباد روستایی با 10 یا 15 خانوار ساکن در یک قلعه بوده است. غیر از قلعه­ ی رعیتی یک قلعه­ ی اربابی هم وجود داشت که ارباب و خانواده­ اش در آن زندگی می­نمودند. زندگی مردم از راه دامداری و کشاورزی تأمین می­ شد. در روستا یک جوی آب به نام چشمه­ ی خونی جریان داشت که از چشم ه­ای در فرحزاد به سمت مرادآباد در جریان بود. این جوی با طی مسیری از میان دره­ها، به مرادآباد می­رسید و از ابتدای بهار به مدت 6 ماه از آب آن استفاده می­ گردید. در ادامه و در خصوص همسایه­ ی این محله، یعنی شهرک نفت نیز این سخن قابل بیان خواهد بود که مکان این شهرک را در گذشته تپه­ های "دِسیَت" می­نامیدند. این تپه­ ها نام خود را از باغی به همین نام گرفته بودند(غلامرضا مرادآبادی، آذر 1388).

درباره­ ی حدود این محله نیز می­توان گفت، حدود روستای مرادآباد قدیم به این ترتیب بوده است:

از شمال، قلعه ­ی سلوار در امتداد کوه­های البرز که به آن کوه­های مرادآباد می­ گفتند. از غرب، جاده­ای مال­رو میان مرادآباد و حصارک. در آنجا دره­ای به نام گاهون بود و بعدها مردم به آن "ماشینو" می­گفتند. از جنوب، تا نزدیکی باغ فیض که در گذشته به آن مناطق(بین مرادآباد و باغ­ فیض)، حسین­ آباد و چال­ پونک می­ گفتند و از شرق، تپه ­های دسیت(شهرک نفت فعلی، خیابان البرز) مرز مرادآباد و فرحزاد بود(منصوری و غلامرضا مرادآبادی، آذر 1388).

در مورد این که نخستین ساکنان مرادآباد از کجا به این مکان مهاجرت نموده­ اند دو روایت وجود دارد. روایت اول به نقل از مرحوم، کدخدا احمد مرادآبادی است که ایشان عنوان داشته­ اند که نخستین ساکنان مرادآباد از شمال آمده ­اند (وفایی، آذر 1388) و روایت دوم، که ساکنان اولیه را از اهالی کیگا از روستاهای شمیرانات می­داند(غلامرضا مرادآبادی، آذر 1388).
همان­طور که در بالا نیز بدان اشاره­ای گذرا صورت پذیرفت، روستای قدیمی مرادآباد شامل این بخش­ها می­شده است:

ـ قلعه­ ی رعیتی که 10 یا 15خانوار در آن ساکن بودند. این قلعه از شمال به توتستان اربابی و از جنوب به باغ اربابی و از شرق به خیابان استخر و از غرب به قلعه­ ی اربابی محدود بود.

ـ توتستان، که به علت وجود باغات توت به این نام معروف شده بود.

ـ خیابان استخر، علت نامگذاری این خیابان وجود استخر آب [برای تقسیم نوبت­­­ بندی آب] در کنار آن بود.

ـ تپه­ های عمر در شمال غربی مرادآباد، علت این نامگذاری آن بود که در آنجا "جشن عمرکُشان" برگزار می­شد (غلامرضا مرادآبادی، علیرضا مرادآبادی، سرخه و وفایی، آذر 1388).

ـ همچنین دره­های اربابی، رعیتی، شن کبود، دوزارک، در بسته، دره خورشید، دره سولوار، دره زغال (مرز بین حصارک و مرادآباد را زغال ریخته بودند)، چشمه خونی (مرز چشمه خونی)، دره گون، و... از حدود 50 سال پیش عده­ی محدودی از قلعه خارج شده و خانه­ سازی نموده ­اند و از 30 سال پیش بافت شهری آن شروع به شکل­گیری کرده است(غلامرضا مرادآبادی، علیرضا مرادآبادی، منصوری و وفایی، آذر 1388).

این محله تحولات اثرگذار متعددی را به خود دیده است که بخش بزرگی از آن مربوط به مالکیت زمین­های کشاورزی می­باشد(علیرضا مرادآبادی، آذر 1388). از تحولات دیگر نیز این نکته قابل بیان خواهد بود که تأسیس دانشگاه[دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات] در جوار این محله و در حصارک موجب مصدود شدن جاده­ ی مرادآباد به حصارک شده است و این امر اثرات و تحولات رفتاری متعددی را برای اهالی به همراه داشته است. در شرق مرادآباد نیز مکانی وجود دارد که زمین­های تصرفی قوه­ی قضاییه می­باشد. قوه ­ی قضاییه ضایعات خود را در شمال مرادآباد تخلیه نموده و این امر موجب تخریب چشمه­ ها و آسیب­های زیادی به محیط زیست مرادآباد شده است. مجتمع رفاهی شهرداری که در این محله واقع شده است و می­توانست منشاء تحولات مثبتی در محله باشد، علیرغم مدت زیادی که از احداث آن می­گذرد همچنان غیرفعال باقی مانده است(منصوری، آذر 1388).

منبع:سایت شهرداری تهران

بچه شمرون خانه ای در حصارک  و در شرق میدان دانشگاه خریده و فعلاً هم محله ای حصارکی ها شده است و گاهی میروم تو ده حصارک که هنوز گویش شمیرانی در ان رایج است

 





Keto Body Fuel Ingredients
جمعه دوم اسفند 1398 10:06 ق.ظ
Some truly interesting details you have written.Assisted me
a lot, just what I was looking for :D.
http://synergexketo.com/
شنبه بیست و هشتم دی 1398 10:03 ب.ظ
I enjoy foregathering useful info, this post has got me even more info!
http://revitafacecream.org/
جمعه بیست و هفتم دی 1398 05:21 ق.ظ
Real clear web site, thank you for this post.
Zydenafil Male Enhancement
پنجشنبه بیست و ششم دی 1398 07:01 ب.ظ
whoah this blog is excellent i like reading your articles.

Stay up the good work! You already know, lots of persons are
looking around for this information, you can aid them greatly.
Canopy Hemp CBD Review
پنجشنبه بیست و ششم دی 1398 03:18 ب.ظ
Hello, Neat post. There's a problem together with your web site in web explorer,
would test this... IE nonetheless is the marketplace chief and a large portion of other folks will miss your excellent
writing due to this problem.
http://wonderblendcbd.org/
پنجشنبه بیست و ششم دی 1398 11:43 ق.ظ
Why visitors still use to read news papers when in this technological globe everything is existing on net?
Primal Core Reviews
پنجشنبه بیست و ششم دی 1398 08:01 ق.ظ
I like this internet site because so much utile stuff on here :D.
http://fburnplus.com/
چهارشنبه بیست و پنجم دی 1398 05:14 ب.ظ
Wow! Thank you! I always needed to write on my website something
like that. Can I take a fragment of your post to my website?
F Burn Plus Keto
چهارشنبه بیست و پنجم دی 1398 12:07 ب.ظ
Good - I should definitely pronounce, impressed with your website.
I had no trouble navigating through all the tabs and related information ended up being truly simple to do to access.
I recently found what I hoped for before you know
it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or
something, website theme . a tones way for your client
to communicate. Nice task.
Clearway CBD Tincture
چهارشنبه بیست و پنجم دی 1398 05:26 ق.ظ
Rattling clean web site, regards for this post.
cat hat
چهارشنبه چهارم دی 1398 02:46 ق.ظ
I am constantly browsing online for ideas that can help me.
Thanks!
Ketogenic Valley Keto Pills
یکشنبه بیست و ششم آبان 1398 10:51 ق.ظ
Great article. I will be experiencing a few of these issues as well..
Bitcoin Future App Review
جمعه بیست و چهارم آبان 1398 11:47 ق.ظ
You are so interesting! I don't suppose I've read anything like that before.
So wonderful to discover someone with a few unique thoughts on this subject.
Seriously.. thank you for starting this up. This site is something that is
required on the web, someone with some originality!
Lightning Keto Reviews
دوشنبه بیست و نهم مهر 1398 01:34 ب.ظ
Just to follow up on the update of this matter on your web page and would like to
let you know simply how much I appreciated the time you took to write this handy post.
In the post, you actually spoke regarding how to actually
handle this issue with all ease. It would be my own pleasure to gather some more
tips from your web page and come up to offer some others what I discovered from you.
Thank you for your usual wonderful effort.
SolarMovies
پنجشنبه هفتم شهریور 1398 07:51 ب.ظ
it is best to take part ina contect
YesMovies
پنجشنبه هفتم شهریور 1398 07:50 ب.ظ
this is my first visit your blog! thanks
FMovies
پنجشنبه هفتم شهریور 1398 07:50 ب.ظ
thank for sharing!This is very interesting
123Movies
پنجشنبه هفتم شهریور 1398 07:49 ب.ظ
it is great blog! thank you
Keto Plan Classic Formula Ingredients
دوشنبه چهارم شهریور 1398 06:36 ب.ظ
I am extremely impressed together with your writing abilities and also with the format for your weblog.
Is this a paid theme or did you modify it your self? Either way stay up the excellent quality
writing, it's rare to look a nice weblog like this
one these days..
Dura Burn Keto Review
یکشنبه بیستم مرداد 1398 11:50 ق.ظ
I'm still learning from you, as I'm making my way to the top as well.
I definitely love reading everything that is posted on your website.Keep the stories coming.

I liked it!
https://8tracks.com/foremanhan64
شنبه دوازدهم مرداد 1398 03:56 ق.ظ
Thanks for sharing excellent informations.
Your website is very cool. I am impressed by the details that you have on this web site.

It reveals how nicely you perceive this subject.
Bookmarked this web page, will come back for more articles.

You, my pal, ROCK! I found just the info I already searched all over the place and simply could not come across.
What a great web-site.
http://canadianopharmacy.com/
چهارشنبه نهم مرداد 1398 12:36 ق.ظ

You actually explained that perfectly!
cialis from canada buy vistagra online safe online pharmacies mexico canadian medications by mail canada pharmacies online prescriptions canadian pharcharmy online24 canadian pharmacy viagra brand drugstore online shopping reviews drugstore online canada medication prices
https://zzb.bz/ZUraA
شنبه بیست و نهم تیر 1398 12:41 ب.ظ
Wonderful beat ! I wish to apprentice even as you amend your website, how can i subscribe for a blog site?
The account helped me a appropriate deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast provided brilliant transparent concept.
http://gtublog.com/index.php?a=profile&u=tinajolly4
پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1398 01:51 ق.ظ
After looking into a handful of the articles on your web page, I really appreciate your technique of blogging.

I book marked it to my bookmark website list and will be
checking back soon. Take a look at my website as well and let me know how you feel.
Activator Pro Testosterone
چهارشنبه بیست و ششم تیر 1398 11:29 ب.ظ
I think the admin of this web page is genuinely working hard in favor
of his website, for the reason that here every material is quality based material.
http://xurl.es/agdsn
پنجشنبه سیزدهم تیر 1398 10:45 ب.ظ
As soon as I found this site I went on reddit to share some of the love with them.
https://myspace.com/nissen84teague
پنجشنبه سیزدهم تیر 1398 09:30 ب.ظ
What's up, after reading this amazing paragraph i am
also cheerful to share my familiarity here with mates.
https://forum.vodafone.co.uk/t5/user/viewprofilepage/user-id/682974
پنجشنبه سیزدهم تیر 1398 05:24 ب.ظ
I am really pleased to read this blog posts which includes lots of useful data,
thanks for providing these kinds of data.
http://cutt.us/b9FRJ
پنجشنبه سیزدهم تیر 1398 05:04 ب.ظ
Keep working ,terrific job!
http://ity.im/p8EQU
پنجشنبه سیزدهم تیر 1398 01:49 ب.ظ
Greetings, I do think your blog could possibly be having web
browser compatibility issues. Whenever I look at your website in Safari,
it looks fine however, if opening in I.E., it
has some overlapping issues. I simply wanted to provide you
with a quick heads up! Besides that, great website!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic