شمرون ، شمیران و معرفی محله های شمیران،مذهبی ، علمی ، پزشکی ، آموزشی ، کامپیوتر

تاریخچه روزه ،شرایط روزه و آثار روزه

نویسنده :ع.ا نصر
تاریخ:سه شنبه یازدهم تیر 1392-05:16 ب.ظ

گردش ماه بار دیگر ما را در آستانه حلول ماه مبارک رمضان قرارداد. با ورود به ماه رمضان عبادت خاص این ماه نیز در اذهان تداعی می شود. از اینرو ماه رمضان را ماه روزه نیز گفته اند. همچنین چون بنا به روایات مصداق صبر در قرآن روزه دانسته شده است ، آن را ماه صبر نیز گفته اند. ماه خدا و ماه میهمانی الهی از دیگر اسامی است که به اعتبارهای مختلف به این ما عزیز داده شده است .بهترین و پرفیض ترین عبادت در بهترین ایام و لیالی اوقات ، موجبات رشد و تعالی انسانها و دستیابی به قرب الهی را آسانتر می سازد و از مصادیق نور علی نور محسوب می شود.

این پژوهش بر آن است تا به بررسی جایگاه، روزه در اسلام بپردازد. از این رو با بررسی قرآن و احادیث سعی شده تا برداشت مفیدی از روزه ارائه گردد، بر خلاف سایر تحقیقات مشابه از بیان احكام و فضایل روزه، كه معروف همگان است تا حد امكان خودداری گردیده و به بیان ماهیت اصلی روزه پرداخته شده.

روزه، عملی عبادی است كه خداوند آنرا به همه ادیان ابراهیمی قبل از اسلام و بعد از اسلام نیز نازل نمود. ازاین رو با پرداختن به ماهیت و شرایط عمیق روزه می‌توان به هدف خداوند از روزه و جایگاه آن و سپس وظیفه اصلی روزه دارای پی برد.

رمضان چیست ؟

رمضان از ماده «رمض » و اصل آن به معنای شدت تابش آفتا بر خاک است . علت این تسمیه آنست که عرب ماهها را با زمانی که در آن واقع شوند نامگذاری کرده است . رمضان در زمان شدت گرما بود و جمع آن را رمضانات گفته‌اند و گفته شده رمضان از نامهای خداوند است . از مجاهد نقل شده که نگو رمضان بلکه بگو ماه رمضان ، زیرا تو نمی‌دانی رمضان چیست؟ نظیر این سخن با اندکی تفاوت در المیزان نیز آمده است .

در مختار الصحاح ضمن قبول وجه تسمیه رمضان طبق قول مجمع البیان ، گفته است نماز ظهر ، نماز رمض خوانده می شود زیرا باید آن را در اوج شدت آفتاب خواند. همانجا علاوه بر آنکه جمع رمضان را رمضانات نوشته ، تصریح می کند که ارمضا نیز جمع کلمه رمضان است و هم در آن کتاب رمض به معنای احتراق نیز می باشد، که در این صورت ماه رمضان را از آن جهت رمضان می گویند که با سوختن گناهان مومنان ، آنها پاک شده و زوائد روحی و روانی افراد صالح تصفیه می شود.

میبدی در تفسیر خود وجه تسمیه رمضان را اینگونه می گوید:

اشتیاق "رمضان" از "رمضا" است یا از "رمض" . اگر از رمضا است ، آن سنگ گرم باشد که هر چه در آن نهند بسوزد و اگر از رمض است باران باشد که به هرچه برسد آن را بشوید. مصطفی صلی الله علیه و آله را پرسیدند که رمضان چه باشد؟ گفت: ارمض الله فیه دنوب المؤمنین و غفرهالهم. خدواند گناهان مؤمنان را شسته و یامی سوزاند و آنها را می آمرزد.

ماه رمضان به خاطر نزول قرآن در آن ماه ، برتر شده است . خدواند متعال در آیه 185 سوره بقره می فرماید: «شهر رمضان الذی انزل فیه القران هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان فمن شهد منکم الشهر فلیصه ...» ماه رمضان ماهی است که قرآن در آن برای هدایت بشر و راهنمایی و تشخیص حق از باطل نازل شده است . پس هر کس ماه رمضان را دریابد باید تمام آن ماه را روزه بدارد...

نه تنها قرآن در ماه رمضان فرو فرستاده شده است ، بلکه کتب دیگر آسمانی نیز در این ماه نازل شده اند . امام صادق علیه السلام در این باره می فرماید :« نزلت التوراه فی ست مضین من شهر رمضان ...» شش ، دوازده وهیجده روز از ماه رمضان گذشته بود که به ترتیب تورات ، انجیل و زبور نازل شد و قرآن در شب قدر فرو فرستاده شد. علاوه بر آن مصحف ابراهیم و نوح و ... در این ماه نازل شده است .پس می توان گفت که ماه رمضان ، ماه نزول کتب آسمانی است که خود رحمتی است از طرف خداوند برای بندگان که با ماه رحمت خدا سازگاری نیز دارد.

طبق تصریح بیشتر دانشمندان اهل سنت ، بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز در این ماه انجام پذیرفته است . بر این اساس ماه رمضان می تواند به ماه بعثت نیز نام یابد. بر اساس نظر این گروه از دانشمندان ، بعثت پیامبر در یکی از روزهای 17 و 18 و 24 صورت پذیرفت ، اینان از یک سو چون بعثت را مقارن با نزول قرآن دانسته و از سوی دیگر و به تصریح خود قرآن ، قرآن در ماه رمضان نازل شده است و نیز با استناد به برخی روایات ، این رای را پذیرفته اند که مستندات آنها و دلایل مخالفان این نظریه و نظریات دیگر به ویژه در درسنامه علوم قرآنی آمده که خوانندگان به این بحثهای نسبتا مفصل مراجعه کنند.

انس بن مالک می گوید:از رسول خدا شنیدم که فرمود : این ماه رمضانست که آمده ، در آن درهای بهشت باز و درهای آتش بسته و شیاطین در غل و زنجیر می باشند.

در ماه رمضان شب قدر قرار دارد و به این وسیله یعنی به وسیله شب قدر نیز ماه رمضان از دیگر ماههای سال متمایز می شود . همان شب قدری که از هزار ماه بهتر است و زمین از حضور ملائکه و روح بر می شود . در شرافت شب قدر همین بس که اولیای الهی به خاطر درک آن ، تمام شبهای سال و یا حداقل تمام شبهای ماه رمضان را تا صبح به عبادت و تضرع می پرداختند تا آن را درک نمایند . شب قدر قبل از بعثت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نیز وجود داشته و استمرار آن تا آخر الزمان مورد قبول اکثر قریب به اتفاق دانشمندان است و روایات نیز آن را تاکید می کند و چون شب قدر به تصریح قرآن و استظهاری که از آیات سوره قدر و آیه 185 سوره بقره می شود ، در ماه رمضان قرار دارد، پس رمضان از ابتدا تاکنون دارای این شرافت بوده است .

غفران الهی در ماه رمضان بیش از ماههای دیگر شامل حال بندگان می شود . به طوری که رسول گرامی اسلام «ص » ضمن روایتی می فرماید :«...در روز اول ماه رمضان دستهای شیاطین در غل و زنجیر است و در هر شب هفتاد هزار نفر آمرزیده می شوند . وقتی شب قدر شد خدا به اندازه ای که در ماه رجب و شعبان و رمضان تا آن زمان آمرزیده است . می آمرزد و بین مومن و برادرش دشمنی باقی نمی ماند ...»

در کشف الاسرار و عده الابرار خطبه ای نسبتا مفصل از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده که آن حضرت آن را در آخر ماه شعبان ایراد فرموده است . به دلیل مفصل بودن آن ، ترجمه چند جمله را می آوریم:«ای مردم ...ماه رمضان ماهی است که ابتدایش رحمت ، میانه اش مغفرت و انتهایش رهایی از آتش است ... و آن ماه صبر است و ثواب صبر، بهشت است و آن ماه تصفیه است و ماهی است که در آن روزی مومن زیاد می شود ...»

رسول گرامی اسلام (ص ) در آخرین جمعه ماه شعبان خطبه ای خواند که بهترین گویایی را در عظمن رمضان دارا می باشد که ما برای تبرک و تاثیر بیشتر بر نفوس ، به بخشی از این خطبه اشاره می کنیم :

« ای مردم ! ماه خدا با برکت ، آمرزش و رحمت به سوی شما رو آورده است . این ماه نزد خدا برترین ماههاست . روزهای آن برتر از روزهای دیگر و شبهای آن بهترین شبها و لحظات و ساعات این ماه بهترین ساعات است . ماهی است که به میهمانی خدا دعوت شده اید و از کسانی که مورد اکرام خدا هستند، می باشید. نفسهای شما همچون تسبیح خدا ، خوابتان چون عبادت ، اعمالتان مقبول و دعایتان مستجاب است . بنابراین با نیتهای خالص و دلهای پاک از خداوند بخواهید تا شما را در روزه داشتن و تلاوت قرآن در این ماه توفیق دهد. چرا که بدبخت کسی ایت که از آمرزش الهی در این اه بزرگ محروم گردد. باگرسنگی و تشنگی خویش در این ماه به یاد گرسنگی و تشنگی رستاخیز باشید ، بر فقرا و بینوایان بخشش کنید ، پیران خویش را گرامی دارید . به خردسالان رحمت آورید و پیوند خویشاوندی را محکم سازید.

زبانهایتان را از گناه بازدارید ، چشمان خویش را از آنچه نگاه کردنش حلال نیست بپوشانید. گوشهای خویش را از آنچه شنیدنش حرام است ، بازدارید ، بر یتیمان مردم شفقت و محبت کنید تا با یتیمان شما چنین کنند ... از گناهانتان بسوی خدا توبه کنید ، هنگام نماز دستهایتان را برای دعا به سوی خدا بلند کنید ، مسلما وقت نماز بهترین ساعات است که خداوند با رحمت به بندگانش نگاه می کند . وقتی می خوانندش ، آنها را اجابت می کند... ای مردم جانهایتان مرهون اعمالتان است، پس آن را به وسیله استغفار آزاد کنید و پشتهایتان با گناه سنگین شده است ، پس آن را با طول سجود خود سبک کنید .

بدانید که خداوند به عزتش قسم یاد کرده که نمازگزاران و سجده  کنندگان را عذاب ندهد . روز رستاخیزی که مردم نزد پروردگار جهانیان قیام می کنند، هرگز به آنان آتش را نشان نمی دهد...

هر کس جلوی شر را بگیرد، روز قیامت خداوند غضبش را از او می پوشاند و کسی که یتیمی را اکرام کند ، خداوند روز قیامت او را گرامی دارد و کسی که رحمتش را در  آن به دیگران برساند، خداوند روز قیامت رحمتش را به او می رساند و کسی که رحمتش را در این ماه قطع کند ، خدا نیز رحمتش را در روز قیامت از او قطع کند.... و کسی که یک آیه از آیات قرآن را تلاوت کند ، مانند اینست که اجر ختم قرآن را در غیر ماه رمضان برده باشد...

ای مردم در این ماه درهای بهشت بازست، پس از پروردگارتان بخواهید که آن را به روی شما نبندد و درهای دوزخ بسته است پس از پروردگارتان بخواهید که آن را به روی شما باز نکند. شیاطین در این ماه در غل و زنجیرند، از پروردگارتان بخواهید که آنان را بر شما مسلط نکند. علی (ع) فرمود: برخاستم و عرض کردم : ای فرستاده خدا برترین اعمال در این ماه چیست ؟ فرمود : این ابوالحسن ! بهترین اعمال در این ماه پرهیز از محرمات الهی است .»

 

تاریخچه روزه:

تاریخ روزه، برای اولین بار در اسلام به سال 6 ه.ق می‌رسد، زمانی كه پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم پس از صلح حدیبیه، راهی مدینه شدند، ایشان در مدینه اعمال ماه رمضان و سپس شوال را بجا آوردند. اسلام جایگاه خاصی برای روزه قائل می‌باشد، تا آنجا كه در حدیثی از پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم یكی از ستون‌های محكمی كه اسلام برآن استوار گردیده را، روزه‌داری در ماه رمضان می‌شمردند. و در جایی دیگر یكی از سه ساحت بهره‌برداری از اسلام را روزه می‌دانند.

روزه گرفتن تنها متعلق به دین اسلام نمی‌باشد، در قرآن كریم آمده: « ... روزه بر شما واجب شده، همانطور كه بر اقوام قبل از شما واجب شده بود.» طبق این آیه روشن می‌شود كه روزه در همه ادیان پیشین وجود داشته. خداوند برای شفاف نمودن بیشتر این موضوع به ذكر نمونه‌ای از آن در قرآن می‌پردازد، قرآن كریم به جریان تولد حضرت عیسی اشاره نموده و خطاب به حضرت مریم می‌فرماید: « .... اگر كسی از آدمیان را دیدی، بگو برای خدا روزه نذر كرده‌ام.» البته روزه ایشان مستحبی بود كه به واسطه نذر واجب می‌گشت اما از دیگر سو، پیام دیگر آیه عنایت خاصی است كه خداوند به روزه دارد و آنرا به افراد برگزیده خود سفارش می‌نمایند.

تعریف روزه:

روزه از جمله اعمال عبادی است كه خداوند به آن امر فرموده است كه در آن، انسان در طول مدت معین و ساعات خاصی از شبانه روز، از خوردن و آشامیدن و ... در برخی موارد، حتی صحبت كردن دست می‌كشد.

روزه در گام اول عبارت است از حفظ شكم و شهوت از خوردن و آشامیدن و بهره گیری از غریزه جنسی و رعایت آداب ظاهری كه در توضیح المسائل‌ها بیان شده.

در گام بعد حفظ زبان، گوش، چشم، دست و پا و سایر اعضا و جوارح از گناهان را دربر می‌گیرد كه در صورت عدم رعایت آنها، روزه باطل می‌گردد. اما همه اینها بهانه‌ای است تا انسان بیشتر به نفس خود توجه پیدا كند.

هدف نهایی روزه، رسیدن به این مرحله است كه آن روزه قلب از هموم دنیوی و افكار پست و نگهداری او از ماسوی الله می‌باشد.

علی علیه‌السلام می‌فرماید: «روزه دل با ارزش‌تر از روزه زبان و روزه زبان، باارزش‌تر از روزه شكم است.»

شرایط روزه:

همانطور كه بیان گردید، روزه دست كشیدن و خودداری از خوردن و آشامیدن است البته، آسان‌ترین چیزی كه خداوند بر روزه‌دار واجب نموده، همین امر می‌باشد.

این حداقل كار، نیز تاثیرات خاص خود را در انسان می‌گذارد، در حدیثی از معصوم علیه‌السلام آمده: «با گرسنگی، مجاری شیطان را تنگ نمایید، كه او مانند خون در بدن انسان جاری است.» در همین راستا، پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم می‌فرماید: « كسی كه شكم خود را گرسنه نگه دارد، اندیشه‌اش تربیت می‌شود.» ایشان همچنین می‌فرمایند: «با تشنگی و گرسنگی با نفس‌هایتان مبارزه كنید، همانا پاداش این كار همانند پاداش مبارزه در راه خداست و عملی دوست داشتنی‌تر از گرسنگی و تشنگی نزد خدا نیست.» ایشان همچنین فرمودند: «گرسنگی بكشید و بر بدن‌هایتان سخت بگیرید، شاید دل‌هایتان خداوند متعال را ببیند.» «برترین شما روز قیامت، نزد خدا، كسی است كه گرسنگی بیشتری كشیده باشد و در خداوند متعال تكفر بیشتری نموده باشد.»

خداوند متعال به روحیه و طبیعت بشر توجه داشته و روزه را بر اساس آن برای بشر مقرر نموده است. احكامی هم برای روزه قرار داده تا اشخاصی نظیر مسافر و بیمار، تحت فشار قرار نگیرند و بتوانند عوض آن را با فضای روزه و یا اطعام به مساكین جبران نمایند.

با همه اوصافی كه به عمل آمده، روزه تنها خودداری از خوردن و آشامیدن نیست، بلكه طبق احادیث، «باید گوش، چشم، زبان، فرج و شكمت نیز روزه بگیرند. دست و پایت را نگه دار و بسیار سكوت كن مگر از خیر. با نوكرت رفق و مدارا نما. هنگام روزه باید گوش و چشم تو نیز از حرام و زشتی روزه بگیرند. از جدال و آزار رساندن به نوكر خودداری كن و وقار روزه را داشته باش. روزی كه روزه هستی با روزی كه روزه نیستی باید باهم فرق داشته باشند.»

آنچه از احادیث برمی‌آید این است كه روزه آدابی دارد كه در تحمل گرسنگی محدود نمی‌شود و خداوند اهداف بلندی را در آن قرار داده، به همین خاطر، پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم فرمودند: « .... چه بسیار روزه‌دارانی كه سودشان از روزه، تنها گرسنگی و تشنگی است.»

همه آداب و اعمالی كه در ماه مبارك رمضان مورد توجه می‌باشد فلسفه‌ای دارد. تا آنجا كه یكی از سخنرانی‌های پیامبر اعظم صلی‌الله علیه و آْله و سلم به تبیین این مقوله و اهمیت ماه مبارك رمضان اختصاص یافته است. در بخشی از این سخنان چنین آمده: « ... با تشنگی و گرسنگی خود در آن، گرسنگی روز قیامت را به یاد آورید. به فقیران خود صدقه بدهید، بزرگان خود را احترام كنید، كوچكترها را مورد رحمت خود قرار دهید و صله رحم را بجا آورید. زبان‌های خود را حفظ كرده. دیدگان خود را از آنچه نگاه به آن حلال نیست و گوش‌های خود را از آنچه گوش دادن به آن حلال نیست، نگه دارید. با یتیمان مردم مهربانی كنید تا با یتیمان شما مهربانی شود. به درگاه خداوند از گناهان خود توبه كنید. هنگام نماز دستهایتان را با دعا به طرف او بلند كنید، زیرا این وقت، بهترین اوقات است و خداوند در آن هنگام با نظر رحمت به بندگانش نگاه كرده و هنگامی كه از بخواهد و با او مناجات نمایند، جواب آنان را می‌دهد. و اگر او را صدا بزنند، به آنان لبیك می‌گوید و اگر دعا كنند، دعایشان را مستجاب می‌كند.

از دیگر اعمالی كه پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم به آن اشاره نمودند شامل موارد زیر می‌باشد:

استغفار، سجده و عبادت زیاد، افطاری دادن، اصلاح اخلاق، آسان گرفتن بر زیردستان، تكریم ایتام، خواندن نمازهای مستحبی، عمل به واجبات، ختم صلوات فراوان، تلاوت قرآن، دعا. در راستای اعمال مذكور كارهایی هم وجود دارد كه روزه‌دار را از انجام آن نهی می‌نمایند. كارهایی كه هم روزه و هم وضو را باطل می‌سازد، شامل: دروغ، غیبت، سخن چینی، نگاه شهوت انگیز، سوگند ناروا و دروغ.

پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم فرمودند: روزه سپری است، در برابر عذاب خدا، تا آن گاه كه روزه دار آن را به وسیله دروغ یا غیبت پاره نكند.

از دیگر شرایط روزه، رعایت اخلاق روزه‌داری است. در این راستا، حدیثی از پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم زینت‌بخش می‌باشد، ایشان فرمودند: «كسی كه روزه گرفت، آن روز، نادانی و سبك سری نورزد و اگر كسی در مورد او نادانی كرد، نه به او ناسزا گوید و نه بدرفتار كند، بلكه باید بگوید: من روزه دارم و زبان به زشتی باز نخواهم كرد.»

از جمله شرایط روزه «سكوت» می‌باشد. پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم فرمودند: «سكوت روزه دار، ستایش خداست.» و ثمره بزرگ سكوت، تذكر می‌باشد. كه حكمت را به ارمغان می‌آورد.

در سوره مریم به صورت شفاهی به مقوله سكوت در روزه پرداخته . در این سوره به حضرت مریم وحی می‌شود: بگو برای خدا روزه نذر كرده‌ام، پس امروز با بشری سخن نمی‌گویم. در این راستا حدیثی از امام صادق علیه‌السلام مقوم بحث است. ایشان روزه‌دار را حتی از مجادله و سوگند راست منع می‌نماید.

همه شرایطی كه در مورد روزه ذكر گردید، باید در ظرف زمانی خاص واقع گردد، زیرا تنها ماه مبارك رمضان است كه ماه برگزیده خداست تا مسلمانان ابتدا تا انتهای آن روزه بگیرند. هیچ كس، حق ندارد بدون دلیل موجه شرعی، روزه این روزها را ترك نماید. آنچه ارزش روزه را مضاعف می‌نماید، واقع شدن آن در ماه مبارك رمضان است، ماهی كه قرآن در آن نازل شده و پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم در این ماه شروع به تنزیل قرآن نموده.

پس از همه آنچه ذكر گردید، شخص روزه دار، باید شرایط روحی خود را برای روزه گرفتن آماده سازد. امام صادق علیه‌السلام فرمود: « موقعی كه روزه می‌گیری، خود را به آخرت، نزدیك ببین و با خضوع و خشوع و شكستگی و خواری‌اش، مانند بنده‌ای كه از مولای خود ترسان است. دلت را از عیوب و باطنت را از حیله‌ها و منكرها پاك كن و از هرچه غیرخداست. بیزاری جوی، در روزه خود، تنها خدا را سرپرست خود بدان و آن گونه كه شایسته است از خداوندی كه بر همه غالب است بترس. در روزهایی كه روزه می‌گیری، روح و بدنت را به خدای متعال بده و قلب خود را برای محبت او و بدنت را برای عمل به دستوراتش و چیزهایی كه از تو خواسته ، آزاد گردان .... »

نتیجه روزه، معرفت به خداوند است و شكرگزاری از او بخاطر اینكه ما را هدایت نموده، كسانی كه به این مرحله برسند، مورد آمرزش خدا قرار گرفته به اجر عظیمی می‌رسند. ماه مبارك رمضان، بهترین فرصت برای كسب آمرزش خداوند است. پیامبر صلی‌الله علیه و آْله و سلم فرمود: «هركس ماه مبارك را از دست دهد و آمرزیده نشود، خدا او را نیامرزد.»

آثار روزه:

روزه، آثار ظاهری و باطنی فراوانی را در پی دارد. روزه در حداقل و اولین پیامد، به انسان سلامتی می‌دهد.

البته، این همه اهداف آن نمی‌باشد، هدف و اثر اصلی روزه در حدیثی قدسی به خوبی بیان شده؛ «نتیجه روزه كم خوری و كم گویی است كه حكمت را به ارمغان می‌آورد. حكمت نیز، معرفت و یقین را در پی دارد. وقتی بنده‌ای به یقین برسد، باكی ندارد كه چگونه روزگار را سپری كند در سختی یا آسایش و این مقام خوشنودهاست.

هركس طبق خشنودی من رفتار كند، سه خصلت به او می‌دهم: شكری كه نادانی همراه آن نباشد، یادی كه فراموشی نداشته باشد و دوستی‌ای كه دوستی مرا به دوستی آفریدگانم ترجیح ندهد. هنگامی كه او مرا دوست داشت. من هم او را دوست خواهم داشت؛ دوستی او را در دل بندگانم انداخته و چشم قلب او را به عظمت جلالم می‌گشایم و علم آفریدگانم را از او پنهان نمی‌دارم؛ در تاریكی شب و روشنایی روز با او مناجات می‌كنم... »

در پایان انسانی كه به حقایق روزه دست یافته، به قرب و معرفت الهی نایل می‌شود و خدا هیچ مانعی بین او و خود قرار نمی‌دهد كه این مقام دوستان خداوند است.

كاربرد روزه در قوانین اجتماعی:

روزه وسیله‌ای برای تنبیه و تهذیب نفس است از این رو، خداوند آن را برای بهبود عمیق روابط اجتماعی دایر نموده، در قرآن به كاربرد روزه درد و مورد قصاص و كفاره می‌پردازد.

الف- قصاص: از جمله كاربردهای مهم و جالب روزه در شرع اسلام قصاص می‌باشد. خداوند می‌فرماید: «... در قصاص نفس غیرعمد مسلمان، كسی كه مال برای دیه ندارد، دو ماه پیاپی ، روزه بگیرد كه بخشایشی است از ناحیه خداوند.» با این آیه، دو ماه روزه، بر شخصی بی‌بضاعت كه توانایی پرداخت دیه را ندارد واجب می‌شود.

ب- كفاره: از دیگر كاربردهای روزه در فقه اسلامی در مقوله كفاره می‌باشد، كفاره به معنای پوشاندن و عبارت است از عملی كه به گونه‌ای، زشتی معصیتی را بپوشاند. كفاره چیزی است كه گناه را بپوشاند.

ج- قسم: خدا قسم‌هایی را كه منجر به بستن پیمان می‌شود، مواخذه نموده و كفاره ای برای آن تعیین می‌نماید. در مورد كسی هم كه استطاعت مالی ندارد، سه روز روزه را در نظر می‌گیرد. تا با این كار، عمل به سوگندها را محكم نماید.

مورد دیگری كه قرآن از روزه به عنوان كفاره، اشاره می‌نماید آیه 59 مائده می‌باشد برای كسی كه در حال احرام شكار كند، در حالی كه استطاعت ندارد. «به جای اطعام هر مسكین، یك روز، روزه بگیرد تا كیفر نافرمانی را بچشد.» این گونه خداوند، تنبیه لازم را اجرا می‌نماید.





canadian pharcharmy
سه شنبه پنجم فروردین 1399 10:56 ب.ظ

You made your position pretty effectively!!
pharmacie drugstore online on line pharmacy canadian pharmacy world online pharmacies in usa canada viagra prescriptions from canada without canadian viagra northwest pharmacies online Northwest Pharmacy
http://viagrawwithoutdoctor.com/
سه شنبه هشتم مرداد 1398 02:06 ق.ظ

Nicely put. Thank you!
canadian discount pharmacies in canada prescription drugs without prior prescription drugs for sale in canada canada drug pharmacy legitimate canadian mail order pharmacies no 1 canadian pharcharmy online canada pharmacies canadian pharmacies without an rx pharmacy canadian online pharmacies
Buy generic cialis
دوشنبه سوم تیر 1398 07:21 ق.ظ

Superb data, Regards.
buy cheap cialis in uk cialis great britain acquistare cialis internet cialis daily tadalafil 20 mg cialis para que sirve import cialis il cialis quanto costa best generic drugs cialis cialis daily reviews
Online cialis
یکشنبه دوم تیر 1398 03:23 ب.ظ

Amazing lots of awesome data!
free cialis cialis australia org cialis coupons cialis herbs cilas wow cialis 20 generic cialis levitra buy cialis online click here cialis daily uk cialis rezeptfrei
http://cleradat.strikingly.com/
یکشنبه دوم تیر 1398 12:48 ق.ظ

You explained that perfectly!
generic cialis pill online il cialis quanto costa achat cialis en itali import cialis prezzo di cialis in bulgaria cialis uk next day cialis dosage recommendations cialis manufacturer coupon cialis 50 mg soft tab only now cialis 20 mg
http://roasmatduff.strikingly.com/
شنبه یکم تیر 1398 07:49 ق.ظ

Nicely spoken indeed. !
cialis per paypa price cialis best purchasing cialis on the internet we use it cialis online store prescription doctor cialis generic cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis 10 doctissimo if a woman takes a mans cialis cialis generico in farmacia
http://ametur.strikingly.com/
جمعه سی و یکم خرداد 1398 03:37 ب.ظ

Thanks a lot, I like this.
cialis from canada cialis mit grapefruitsaft wow look it cialis mexico we recommend cheapest cialis achat cialis en itali get cheap cialis generico cialis mexico buy cialis cialis generika cialis from canada
http://motinromp.strikingly.com/
پنجشنبه سی ام خرداد 1398 11:42 ب.ظ

Thank you. Quite a lot of knowledge!

40 mg cialis what if i take cialis tablets australia cialis super acti cialis online deutschland the best site cialis tablets viagra vs cialis click now buy cialis brand only now cialis for sale in us cialis farmacias guadalajara generic cialis review uk
Cialis 20 mg
پنجشنبه سی ام خرداد 1398 04:23 ق.ظ

Really quite a lot of amazing knowledge!
click here to buy cialis cialis soft tabs for sale cialis generico in farmacia only now cialis for sale in us cialis tablets for sale side effects of cialis cialis 5 mg schweiz cialis uk rx cialis para comprar cialis 5 mg buy
Buy cialis online
چهارشنبه بیست و نهم خرداد 1398 12:41 ب.ظ

Many thanks, Excellent information.
how to buy cialis online usa cialis from canada cipla cialis online order generic cialis online order generic cialis online we choice cialis pfizer india chinese cialis 50 mg no prescription cialis cheap buying brand cialis online cialis generic tadalafil buy
http://plewetris.strikingly.com/
دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1398 10:20 ب.ظ

Beneficial content. With thanks!
costo in farmacia cialis cialis savings card safe site to buy cialis online generic cialis 20mg uk precios de cialis generico cialis side effects dangers acheter cialis meilleur pri only now cialis 20 mg cialis reviews cialis generic tadalafil buy
http://pounracom.strikingly.com/
دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1398 07:20 ق.ظ

Seriously a lot of awesome information.
we use it cialis online store dose size of cialis cialis uk order a sample of cialis compare prices cialis uk no prescription cialis cheap look here cialis order on line cialis daily cialis 5 effetti collaterali cialis patentablauf in deutschland
Buy cialis online
یکشنبه بیست و ششم خرداد 1398 06:01 ب.ظ

You revealed that really well!
if a woman takes a mans cialis cialis preise schweiz enter site 20 mg cialis cost we recommend cialis info cialis generique 5 mg cialis cuantos mg hay cialis baratos compran uk cheap cialis wow cialis tadalafil 100mg rezeptfrei cialis apotheke
buy cialis usa
یکشنبه بیست و ششم خرداد 1398 03:22 ق.ظ

Nicely voiced truly! !
discount cialis cialis generico online dosagem ideal cialis viagra or cialis cialis farmacias guadalajara cialis patent expiration price cialis per pill cialis uk cialis generic tadalafil buy chinese cialis 50 mg
if a woman takes a mans cialis
جمعه بیست و چهارم خرداد 1398 11:20 ب.ظ

Thanks! I enjoy this!
discount cialis cialis tablets australia we choice cialis uk where cheapest cialis where do you buy cialis cialis efficacit cialis taglich achat cialis en suisse look here cialis cheap canada cialis italia gratis
http://awmensand.strikingly.com/
پنجشنبه بیست و سوم خرداد 1398 06:39 ب.ظ

Cheers, I value it.
comprar cialis navarr effetti del cialis cialis generique price cialis wal mart pharmacy tadalafil 20mg order a sample of cialis we use it 50 mg cialis dose how does cialis work cialis 5 mg effetti collateral best generic drugs cialis
http://ismahel.strikingly.com/
پنجشنبه بیست و سوم خرداد 1398 05:24 ق.ظ

You have made your point pretty well!!
cialis venta a domicilio cialis 5 mg effetti collateral cialis online cialis 100mg suppliers cialis wir preise cialis kamagra levitra generic cialis pill online comprar cialis navarr cialis coupon order a sample of cialis
low cost cialis 20mg
چهارشنبه بیست و دوم خرداد 1398 03:23 ب.ظ

You stated that effectively!
we use it cialis online store cialis et insomni we like it cialis price cialis prices in england cialis 30 day trial coupon if a woman takes a mans cialis cialis professional yohimbe venta cialis en espaa wow cialis 20 cialis 20mg
http://cialisvie.com/
دوشنبه بیستم خرداد 1398 08:25 ق.ظ

Cheers, Lots of stuff.

look here cialis cheap canada cialis per paypa wow cialis 20 cialis dose 30mg generic cialis at walmart generic cialis review uk sublingual cialis online cialis professional from usa 5 mg cialis pharmacie en ligne only here cialis pills
cialisvie.com
یکشنبه نوزدهم خرداد 1398 02:32 ق.ظ

Effectively voiced certainly. !
cialis pills tadalafil 20mg cialis purchasing dosagem ideal cialis cialis 5 effetti collaterali cialis 5 mg buy cialis online how does cialis work cialis pills price each cialis pills
cialisvie.com
جمعه هفدهم خرداد 1398 09:07 ب.ظ

Wow plenty of very good tips.
cialis generico milano generic cialis levitra 5 mg cialis pharmacie en ligne we like it cialis price cialis flussig usa cialis online deutschland cialis online if a woman takes a mans cialis effetti del cialis purchase once a day cialis
http://ukcanadianpharmacy.com/
چهارشنبه بیست و یکم فروردین 1398 05:43 ب.ظ

Kudos, Excellent stuff.
canadian pharmacys canadian medications by mail viagra canadiense candida viagra north west pharmacies canada north west pharmacies canada canadian pharmacy meds top rated canadian pharmacies online canadian pharmacies-24h canadian medications online
buy cheap cialis no prescription
جمعه شانزدهم آذر 1397 01:47 ق.ظ

Whoa many of beneficial data.
prices for cialis 50mg where to buy cialis in ontario cialis canada on line cialis tablets tadalafil tablets cialis generico in farmacia buy cheap cialis in uk cialis kaufen bankberweisung wow cialis tadalafil 100mg cialis 100 mg 30 tablet
Generic cialis
پنجشنبه پانزدهم آذر 1397 06:21 ق.ظ

You mentioned this very well.
callus cialis 5 mg funziona precios cialis peru brand cialis nl cialis daily reviews cialis tadalafil online cheap cialis cialis 20 mg effectiveness cialis pas cher paris cialis per paypa
Generic cialis
چهارشنبه چهاردهم آذر 1397 11:56 ق.ظ

Very good facts. Thank you.
dosagem ideal cialis purchasing cialis on the internet are there generic cialis cialis 5mg prix cialis patent expiration buy name brand cialis on line cialis coupons precios de cialis generico fast cialis online cialis uk
buy generic cialis online
چهارشنبه چهاردهم آذر 1397 12:29 ق.ظ

You stated that effectively.
cialis in sconto cialis per paypa cialis coupons printable cialis 05 cialis 20 mg cost venta de cialis canada rx cialis para comprar bulk cialis we use it 50 mg cialis dose what is cialis
buy cheap cialis coupon
سه شنبه سیزدهم آذر 1397 01:30 ب.ظ

You stated that very well!
generic cialis soft gels the best choice cialis woman prix cialis once a da dose size of cialis cialis uk generic cialis at the pharmacy low dose cialis blood pressure buying cialis overnight cialis 30 day trial coupon cialis dosage amounts
buy cialis online cheap
سه شنبه سیزدهم آذر 1397 02:03 ق.ظ

Thanks a lot, Ample write ups!

cialis without a doctor's prescription tadalafil 20mg canadian drugs generic cialis cialis in sconto cialis qualitat cialis price in bangalore buying cialis in colombia cialis preise schweiz when can i take another cialis cialis 5 mg
buy cheap cialis no prescription
دوشنبه دوازدهم آذر 1397 01:01 ب.ظ

Wow plenty of superb data!
brand cialis generic 40 mg cialis what if i take cialis 5 mg funziona we choice free trial of cialis female cialis no prescription sublingual cialis online costo in farmacia cialis cialis lowest price cialis preise schweiz compare prices cialis uk
Cialis 20 mg
دوشنبه دوازدهم آذر 1397 01:44 ق.ظ

Helpful stuff. Kudos!
non 5 mg cialis generici generic low dose cialis cialis tadalafil online buying cialis in colombia we choice free trial of cialis we like it cialis soft gel buy name brand cialis on line dosagem ideal cialis cialis kamagra levitra prezzo di cialis in bulgaria
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو